Ræða dr. Ágústar Einarssonar, rektors, við útskrift 9. júní 2007
Útskriftarnemar, kennarar, aðrir starfsmenn, góðir gestir
Spordrjúgur Sprengisandur –
og spölur er út í haf.
Hálfa leið hugurinn ber mig.
Það hallar norður af.
Svo kvað Jónas eftir vin sinn, Tómas Sæmundsson, í kvæðinu Tómasarhagi. Í ár er 200 ára ártíð Jónasar Hallgrímssonar og hægt er að minnast náttúrufræðingsins, skáldsins og stjórnmálamannsins en Jónas var jafnvel fremstur Íslendinga á öllum þessum sviðum. Stef Jónasar var ástin á landinu og baráttan fyrir hagsmunum þess. Ég vil, kæru útskriftarnemar, að þið berið sömu kenndir í brjósti, ást á landinu og baráttu fyrir hagsmunum þess.
Þið hafið nú allar forsendur til að verða forustufólk í íslensku atvinnulífi. Það hefur verið markmið skólans í 89 ára sögu hans og verður áfram. Gerið kröfur til skólans en skólinn gerir líka kröfur til ykkar, ekki aðeins þegar þið eruð hér í námi heldur alla tíð. Að vera Bifrestingur er heiður og felur einnig í sér skyldur. Gleymið því aldrei.
Okkur þykir vænt um þegar gömlu útskriftarnemarnir koma hingað og gleðjast í gamla skólanum sínum, líta til baka en fyrst og fremst fram á við. 50 ára útskriftarnemar voru hér um daginn, léttir í lund og færðu skólanum að gjöf fyrirætlun um kvikmynd um skólann og sjá sjálfir um að hrinda því í framkvæmd.
Það er mér sérstök ánægja að tilkynna á þessari útskriftarhátíð að Kaupþing banki hefur ákveðið að styrkja skólann um 30 milljónir á næstu 3 árum einkum vegna meistaranáms í fjármálum og bankastarfsemi. Við þökkum kærlega fyrir. Þetta er höfðinglegt og þannig vil ég að hin öflugu fyrirtæki í landinu styrki skóla því engin væri útrásin og léleg væru lífskjörin ef ekki væru til góðir skólar, þar sem hið framsækna og duglega fólk fær menntun sína.
Þakkið því fólki sem ver hluta eða jafnvel allri ævinni í að mennta aðra og færa þekkingu mannsins spölkorn fram á við. Þetta eru hinir nýju landsnámsmenn Íslands, fólkið sem kennir, í leikskólum, grunnskólum, framhaldsskólum, sérskólum og í háskólum. Vegna þessa fólks byggist upp blómlegt land, alveg eins og í kjölfar fyrstu landsnámsmannanna fyrir rúmum 1100 árum byggðist upp land velmegunar og tækifæra.
Háskólinn á Bifröst tekur hlutverk sitt alvarlega og ég hef áður rætt um háskólakeðju um landið til að halda því saman og tryggja búsetu og fjölbreytni. Háskólinn á Bifröst opnaði útibú á Austfjörðum, á Egilsstöðum, í þessari viku þar sem núverandi, væntanlegir og gamlir nemendur verða í beinu sambandi við námið hér, m.a. fjarnámið. Næst opnum við útbú á Ísafirði og síðan í Vestmannaeyjum og svo víðar og þannig viljum við gefa fólkinu á landsbyggðinni tækifæri að tengjast beint okkar starfi. Við gerum þá kröfu til hinna kjörnu fulltrúa almennings að þeir leggi hér hönd á plóg.
Háskólinn á Bifröst er skóli tækifæra og skóli framtíðar. Við höfum á þessu ári sett upp meistaralínur í samstarfi við virta erlenda háskóla, hafið fjarnám í frumgreinadeild, aukið rannsóknir, eflt gæði námsins, aukið sérhæfingu meðal annars í verslun, skattarétti, í Mætti kvenna og í menningar- og fjármálum og straumlínulagað rekstur skólans. Það er mikið búið en mikið er eftir og það er gaman að starfa í slíku umhverfi. Fyrrverandi stjórnendur skólans skildu eftir sig mjög alvarlega fjárhagsstöðu og verulegt tap síðasta eina og hálfa árið. Það hefur farið mikil orka í að rétta skólann af en það hefur tekist og núna er Háskólinn á Bifröst rekinn með nokkrum hagnaði og svo skal verða áfram.
Margir nemendur okkar fara erlendis og við bjóðum erlenda skiptinema velkomna og þeim fjölgar stöðugt og þannig viljum við hafa það. Við höfum engan einkarétt á dvöl í þessu góða landi og við á Bifröst bjóðum alla velkomna og fögnum fólki af erlendum uppruna sem kemur til okkar og til landsins í leit að sinni hamingju. Við erum landsnámsmenn og viljum öllum vel, sama hvaðan fólk kemur. Við á Bifröst munum vel hvernig Íslendingar fóru fyrir meira en eitt hundrað árum til Norður-Ameríku og þar búa nú fleiri af íslenskum uppruna en hérlendis. Bandaríki Norður-Ameríku byggðust upp á þessu viðhorfi fyrir 150 árum, viðhorfi sem við á Bifröst gerum að okkar.
Við vitum að 2/3 hlutar þjóðarinnar búa á höfuðborgarsvæðinu og 75% landsmanna ef Reykjanes, Árborg og Akranes er bætt við en þau svæði eru innan við klukkutíma akstur frá Reykjavík. Þetta háa hlutfall þjóðar búsett á sama stað er nær einsdæmi í heiminum og borgríkið Ísland er fyrir löngu orðið staðreynd. Landsbyggðin talar þó ekki aðeins máli ¼ hluta þjóðarinnar heldur líka hinna í þéttbýlinu fyrir sunnan því allir þar vilja eiga tækifæri að fara út á land, í hinn fagra Borgarfjörð og á alla hina fallegu og mannbætandi staðina hringinn í kringum landið, oft ekki aðeins til stuttrar dvalar heldur einnig til lengri búsetu.
Styrkleiki keðju er í veikasta hlekknum og því tala ég um háskólakeðju sem heldur landinu saman, eykur skilning og samstöðu, víðsýni og umburðarlyndi. Íslendingar hafa styst náð þegar þeir hafa sýnt þröngsýni og óbilgirni en lengst höfum við farið þegar við vorum víðsýn og umburðarlynd og munið, kæru útskriftarnemar, að hugurinn ber ykkur hálfa leið. Það að vera víðsýnn og umburðarlyndur er að efast en efinn er uppspretta framfara.
Magnús Ásgeirsson skáld fæddist í Borgarfirði fyrir meira en einni öld. Þótt hann sé þekktastur fyrir ljóðaþýðingar sínar orti hann einnig. Í kvæðinu Efinn segir:
Þú pílagrímur sannleikans
í sálu mér.
Ég vík af fjöldans förnu braut
og fylgi þér.
Þú greiðir allri blindri dýrkun
banahögg.
Þú vökvar skilningstréð með þinni
táradögg.
Svo mælti skáldið. Heimurinn er lítill og í kirkjugarði í Reykjavík hvíla af tilviljun hlið við hlið Borgfirðingurinn Magnús Ásgeirsson og Vestmannaeyingurinn Einar Sigurðsson faðir minn og sýnir það vel hve nálægðin er mikil í þessu stóra landi.
Kæru útskriftarnemar.
Efist, og sýnið víðsýni og umburðarlyndi. Þá eruð þið Háskólanum á Bifröst og landinu til sóma.
Þakka ykkur fyrir og Guð blessi ykkur öll.